Javier Remirez Lehendakaritza eta Berdintasun kontseilari  eta Nafarroako Gobernuko bozeramaileak adierazi duenez, Nafarroa EAEn sartzeko aukera jasotzen duen Konstituzioaren laugarren xedapen iragankorra kentzeko UPNren ekimena "lardaskeria juridikoa" da, eta, gainera, Foru Erkidegoaren autogobernua "arriskuan" jartzen du.

UPNk kontrolerako osoko bilkuran egindako interpelazio bati erantzunez, Remirezek adierazi du ekimen horrek ez duela "Nafarroako autogobernua inola ere indartzen, aitzitik, arriskuan jartzen duela, oinarrizko beste elementu batzuk zalantzan jar daitezkeelako, hala nola, Konstituzioaren lehen xedapen gehigarria, gure eskubide historikoak onartzen eta babesten dituena".

Bere ustez, UPN “arduragabekeriaz” jokatzen ari da. “Jokoan dagoena Nafarroako autogobernuaren arauen errespetua da, Kongresuan sustatu zuten ekimena Nafarroari zuzenean eragiten dion aldaketa konstituzionala baita. Eta orain lege-proposamen bat planteatzen du Nafarroako Parlamentuan, baina aldebakarrekoa eta inolako elkarrizketa politikorik gabekoa".

Kontseilariaren hitzetan, UPNk "ez du elkarrizketa eta akordioa bilatzen, konfrontazioa baizik", eta gobernuan egon zen urteetan ekimen hori zergatik ez zuen bultzatu planteatu du. Remirezen arabera, gaur laugarren xedapen iragankorra da, "baina bihar beste edozein izan daiteke, eta orduan, zer esango dute Voxek eta PPk Konstituzioaren lehen xedapen gehigarria indargabetzea planteatzen dutenean?", galdetu du.

Remirezen arabera, Gobernuak "autogobernua defendatzeko egiten duen lana eztabaidaezina da", eta "ondo zehaztutako ibilbide-orria" du. Ildo horretan, "hainbat hamarkadatako paralisiaren ondotik, 2019an Maria Chivite Gobernura iritsi zenetik, bost urtez geldirik egon ziren eskumen-gaiak desblokeatzea lortu da", azpimarratu du. Gainera, nabarmendu du gaur egun I+G+b, bekak eta Lan Ikuskaritza eta Gizarte Segurantzaren inguruko transferentziak negoziatzen ari direla. "Jarraitu zarata egiten eta joan den mendeko eztabaida antzuekin", esan dio UPNri.

Javier Esparzak (UPN) adierazi duenez, "Nafarroako sozialismoak Nafarroako foru garapena babesten du etekina ateratzen duenean" eta, "etekinik ateratzen ez duenean, berriz, kontra bozkatzen du edo abstenitu egiten da". Ildo horretan, PSNk "laugarren xedapen iragankorra iraganeko une batzuei zegokiela" esan izan duela azpimarratu du, "ezabatzea babestuko zutela aditzera emanez. Anakronismo bat da, gaur egun existitzen ez den testuinguru historiko bati erantzuten badio, zergatik ez dute indargabetzearen alde bozkatzen?", planteatu du, “etorkizunean hori ere trukerako txanpon gisa erabili nahi ote duten” galdetu ondoren.

Ainhoa Unzuk (PSN) azpimarratu duenez, "eztabaidaezina da PSNk Espainia barruan Nafarroa anitza defendatzeko duen konpromisoa, betiere konpetentzietan eta autogobernuan haziz, Nafarroako herritarren bizi-kalitatea hobetzeko". Bere ustez, UPN "beldurraren diskurtsoa berriro astintzen saiatzen ari da, Nafarroa arrisku iraunkorrean balego bezala aurkeztuz". Unzuren arabera, eztabaida hori ez dago "Nafarroako herritarren benetako kezken artean".

Laura Aznalek (EH Bildu) azaldu duenez, "laugarren xedapen iragankorra ez da inoiz izan gainerako foru lurraldeekin dugun harreman eredua, berdintasunezko harremana izatea nahi dugulako", eta UPNren proposamenak "berriz ere, Nafarroako herritarren erabakitzeko eskubidea murriztea dakar. Ahaztu betiko mantrak, guk ez dugu planteamendu anexionistarik egiten, ez dugu laugarren xedapen iragankorra aktibatzeko inolako asmorik. Guk Nafarroa subjektu politiko gisa aldarrikatzen dugu. Eta Nafarroa Nafarroako herritarrok erabakitzen duguna izango da. Eskuineko indarrak dira anexioaz hitz egiten duten bakarrak".

Pablo Azconaren (Geroa Bai) ustez, "laugarren xedapen iragankorra indargabetzeak erabakitzeko ahalmena kentzen die Nafarroako herritarrei. Laugarren xedapen iragankorrak ez du inor behartzen, baina kentzea Nafarroako herritarrei erabakitzeko gaitasuna kentzea litzateke”, adierazi du. “UPNren arazoa izan daiteke gehiengo batek ez duela haiek bezala pentsatzen", esan du.

Javier García (PPN) xedapen hori kentzearen "alde" agertu da eta "Alderdi Sozialista orain nazionalismoaren ildo horretan eroso sentitzea ulergarria” dela azpimarratu du. Bere ustez, sozialistak "ia ez dira ezertan bereizten Bilduk defendatzen duenarekin alderatuta. Azkenean, irenstea, irenstea eta irenstea da dena, oso ondo bizi baita Nafarroako Jauregiaren barruan. Koherentzia eskatzen dut, nahiz eta ezin diodan eskatu ez duenari, Alderdi Sozialistari, baina agian bai beste talde batzuei", adierazi du.

Carlos Guzmánek (Contigo-Zurekin) adierazi duenez, "ez gara nazionalistak", baina "ez dugu arazorik Nafarroako, Espainiako eta munduko edozein tokitako herritarrei ahotsa emateko. Laugarren xedapen iragankorra 1978ko Espainiako Konstituzioak dituen mekanismo demokratiko bakanetako bat da. "Konstituzioaz hitz egin nahi badugu, Espainiako ezker osoak hamarkadetan eskatu dugun prozesu eratzaile hori irekiko dugu, beste eredu bidezkoago eta solidarioago bat lortzeko", gaineratu du.

Emilio Jiménezek (Talde Mistoa) adierazi duenez, "Nafarroak ez du bere estatusa zalantzan jartzen duen aldi baterako mekanismorik behar, bere nortasun politikoa erabat definituta dagoelako gure araudi juridikoan. Laugarren xedapen iragankor horrek ziurgabetasun-elementu bat sartzen du. Nafarroa Euskal Autonomia Erkidegoan integratzeko aukerari ateak irekitzen dizkio", adierazi du, “Espainiako beste lurralde batek ere ez du Konstituzioan erkidego bereizi gisa desagertzea aurreikusten duen klausularik".