Onetsi da Gardentasunari, Informazio Publikoa Eskuratzeari eta Gobernu Onari buruzko 5/2018 Foru Legea aldatzeko proiektuaren gaineko irizpena

Noiz argitaratua Asteartea, 2026.eko Martxoak 3

Onetsi da Gardentasunari, Informazio Publikoa Eskuratzeari eta Gobernu Onari buruzko 5/2018 Foru Legea aldatzeko proiektuaren gaineko irizpena

Jardunbide Egokien aldeko eta Ustelkeriaren kontrako Bulegoari esleitzen dio lobbyen erregistroaren gaineko eskumena, eta Gardentasunaren Kontseiluaren autonomia indartzen da gainbegiratzaile gisa

Lehendakaritza eta Berdintasun Batzordeak onetsi du gaur Gardentasunari, Informazio Publikoa Eskuratzeari eta Gobernu Onari buruzko 5/2018 Foru Legea aldatzen duen foru-lege proiektuari buruzko irizpena. Testu horrek independentzia handiagoa ematen dio interes-taldeen erregistroari, eta Gardentasunaren Kontseilua indartzen du, informazio publikoa eskuratzeko eskubidearen bermatzaile tekniko gisa.

Gardentasuna eta osotasun demokratikoa blindatzeko asmoz, Gobernuak sustatutako foru-lege proiektuak lobbyen erregistroaren gaineko eskumena ematen dio Gobernutik independentea den organo bati (Nafarroako Jardunbide Egokien aldeko eta Ustelkeriaren kontrako Bulegoari), eta indartu egiten du Nafarroako Gardentasunaren Kontseiluaren autonomia publizitate aktiboaren betebeharrak eta informazio publikoa eskuratzeko eskubidea gainbegiratzean.

Gauzak horrela, eta ustelkeriaren aurkako hesi eraginkorraren izaera hobetzeko asmoz, informazio publikoaren ardura duten unitateen funtzioa argitzen da, eta, horretarako, gardentasun-betebeharrei eta informazioa eskuratzeko eskubideari aplikatu beharreko mugak orrazten dira, batez ere datu pertsonalak biltzen direnean. Balizko erreklamazio baten aurrean ebazteko, aldez aurretik entzunaldia eman beharko zaie kaltetuak izaten ahal diren pertsonei.

Nolanahi ere, eta inklusio-printzipioarekin bat etorriz, doikuntza-mekanismoak ezarriko dira, informazioa eskuratzeko erabateko aukera bermatuko dutenak, bereziki desgaitasuna duten eta/edo kalteberatasun-egoeran dauden pertsonei dagokienez.

Horri dagokionez, eta adierazten denaren arabera, edozein pertsona fisikok edo juridikok salaketa aurkezten ahalko du Gardentasunaren Kontseiluan aurrean, eta bi hilabeteko epean erantzun arrazoitua jasotzeko eskubidea izanen du. Erantzun hori web-orrian edo webgunean argitaratuko da, aurretik datu pertsonalak bereizita.

Adierazitakoaren harira, eta salatzaileak duen konfidentzialtasun-eskubidearekin bat etorriz, arau-hauslearen ohartarazpen publikorik ez dakarren informazioa eskuragarri izateko, arau-hauslearen berariazko eta idatzizko baimena beharko da, salbu eta eskaera lege-mailako arauren batek babesten badu.

Eskatutako informazioak ez badu horrelako daturik jasotzen, informazioa zabaltzea interes publikoaren aldez aurreko haztapen arrazoituaren araberakoa izanen da. Horretarako, lotu eginen dira eskatzailearen interes legitimo eta zuzena (are gehiago ikertzailea, ordezkari sindikala edo unitateko edo administrazioko langilea bada) eta ukituaren segurtasunerako eta intimitaterako eskubidea.

Oro har, eta datu pertsonalen babesa edo Konstituzioak babestutako beste eskubide batzuk gailentzen ez badira, organoaren antolaketarekin, funtzionamenduarekin edo jarduera publikoarekin lotutako identifikazio-datu hutsak dituen informazioa eskuratzeko aukera emanen da (administrazio-espedienteen parte diren dokumentuak). Segurtasun Indar eta Kidegoetako kideen kasuan edo antzeko arrazoiengatik babes berezia behar duten beste kolektibo batzuetako kideen kasuan, identifikazio nominalaren ordez kode edo zenbaki profesionala jarri beharko da.

Ezarritakoa ez da aplikatu beharko informazioa eskuratu aurretik datu pertsonalak bereizi badira eta, modu horretan, ukitutako pertsonak identifikatzea ezinezkoa bada.

Nolanahi ere, gardentasunaren aldeko interpretazioaren printzipioa nagusituko da berariaz aurreikusi gabeko edozein mugaren gainetik.

Era berean, bateragarritasunaren gaineko ebazpenei, goi kargudunen agendei eta zerbitzu publikoez baliatzeko itxarote-zerrendei eragiten dieten publizitate aktiboko betebeharren irismena argitzen da, eta, adierazi den bezala, Gardentasunaren Kontseiluari horiek ez-betetzeagatiko salaketak aurkezteko aukera ematen da. Hark emandako egintzak exekutiboak izanen dira, eta, beraz, zuzentzen zaizkien entitate eta administrazioak behartuko dituzte.

Goi kargudunen eta zuzendarien agendei dagokienez, horiek argitara ematean, honen berri eman beharko da: egiten diren bilkura edo saioen xedea, parte hartu duten pertsonak eta pertsona horiek ordezkatzen dituzten erakunde eta entitateak, eta jorratutako gaiak.

Bestalde, Foru lege honen 2. artikuluan jasotako entitateetako agintariei, zuzendariei eta goi-kargudunei egoztekoak diren arau-hausteetan, aplikagarri izanen dira Nafarroako Gobernuko kideen eta Nafarroako Foru Komunitateko Administrazioko goi-kargudunen bateraezintasunei buruzko azaroaren 4ko 19/1996 Foru Legean ezarritako zehapenak.

Gardentasunaren Kontseiluari esleitutako eginkizun berrien artean dago, lege- edo erregelamendu-mailako arau batek esleitzen dizkion eginkizunez gain, Foru Komunitateko Administrazioak eta toki-entitateek parlamentariei eta hautetsiei beren eginkizunak betetzeko informazioa emateko betebeharra zaintzea, kasu bakoitzean aplikatzekoak diren arauen arabera.

Gardentasunaren Kontseiluaren osaeran ere aldaketak egin dira; izan ere, arlo horretan eskumena duen departamentuak, Nafarroako Kontseiluak, Kontuen Ganberak, NUPek eta Arartekoak izendatutako pertsonekin batera (erakunde bakoitzeko bana), Nafarroako Udal eta Kontzejuen Federazioak proposatutako hiru pertsona egonen dira, eta bakarra Parlamentuak eskatuta (lau parlamentari izendatzeko eskubidea zuen). Era berean, genero-oreka bilatuko da, sexu bakoitzeko pertsonak ez daitezen izan % 60tik gorakoak eta % 40tik beherakoak, 17/2019 Foru Legearen 4.f artikuluan xedatutakoaren arabera.

Iraupenari dagokionez, lehendakariaren agintaldia, orain arte 6 urtekoa zena, batzordekideenarekin berdinduko da 4 urtera. Lehendakariak automatikoki utziko du kargua bere aldia amaitutakoan; gainerakoek, berriz, jardunean jarraituko dute izendapen berria gauzatu arte.

Gardentasunaren Kontseiluko kide izateak dedikazio esklusiborik eskatu gabe jarraituko du, kide den Administrazioko lanpostuarekin bateragarria izanen da, eta irizpenetan txostengile gisa parte hartzeagatik erregelamendu bidez ezartzen diren dietekin ordainduko da. Lehendakariaren eta idazkariaren kasuan, urteko dieta bat ezartzeko aukera aurreikusten da.

Gardentasunaren Kontseilu berria lege hau onetsi eta urtebeteko epean eratu beharko da. Egungo presidente Juan Luis Beltránek, agintaldia zabalki luzatuta duenak, jardunean jarraituko du erreleboa zehaztu arte.

Kontseiluak, bere eginkizunak betetzeko, laguntza juridikoa, teknikoa eta administratiboa izaten jarraituko du, bai eta arlo horretan eskumena duen departamentuak egokitzat jotzen dituen giza baliabideak eta baliabide materialak ere. Baina, gainera, dokumentu-kudeaketan (artxiboak) espezializatutako arloaren babes ekonomikoa eta lankidetza izanen ditu.

Bestalde, Jardunbide Egokien eta Ustelkeriaren kontrako Bulegoaren esku uzten da interes-taldeen erregistroaren zuzendaritza. Eta interes-taldeen erregelamendu bidezko garapenean, haien jokabide-kodean eta erregistroaren kudeaketan laguntzeko zeregina esleitzen zaio, zeinak Nafarroako Gobernuari eta Foru Komunitateko Lehendakariari aplikatuko baitzaizkie.

Aurreikuspen horiek ezin izanen dira Nafarroako Parlamentura estrapolatu, eta Parlamentuak, bere antolamendu-autonomiaren arabera, gai horiek bere erregelamenduan arautu beharko ditu.

Amaitzeko, erabaki da Nafarroako Gobernuak laguntza eta babesa eman beharko diela toki-entitateei, biztanle gutxienekoei bereziki, aplikagarriak zaizkien publizitate betebeharrak bete ditzaten.

Batzordean eginiko jorratze-lanean 32 zuzenketa eztabaidatu dira (6, in voce), eta horietatik 8 onetsi dira, denak ala denak PSN, EH Bildu, Geroa Bai eta Contigo-Zurekin taldeek sinatuta, konbinazio desberdinetan.

Gardentasunari, Informazio Publikoa Eskuratzeari eta Gobernu Onari buruzko 5/2018 Foru Legearen aldaketari dagokionez, xehatu egin da Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legeari eragiten zion zatia, zeinaren aldaketa-proposamenari buruzko irizpena ere eman baita, 338. artikuluan, Nafarroako Administrazio Auzitegian gora jotzeko errekurtsoei buruzkoan, 4. apartatu berri bat sartzeko.

Erabakitakoaren arabera, Nafarroako Administrazio Auzitegiak izapidetzen dituen gora jotzeko errekurtsoen ebazpenak argitaratu beharko ditu, “astebeteko epean, errekurtsoen interesdun guztiei jakinarazten zaizkien egunetik hasita, eta datuak babesteko arauak betez”.

Lortutako adostasuna UPNk eta Geroa Baik aurkeztutako in voce zuzenketa baten emaitza da, Talde Mistoaren abstentzioarekin baliozkotua.

Behin irizpena emanda, Gardentasunari, Informazio Publikoa Eskuratzeari eta Gobernu Onari buruzko 5/2018 Foru Legea eta Toki Administrazioari buruzko uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legea aldatzeko proiektuak martxoaren 13ko Osoko Bilkuran aurkeztuko dira, behin betiko eztabaidatu eta bozkatu daitezen.

Aranzazu Biurrun (PSN TP) izan da batzordeburu, eta bileran honako hauek izan dira: Marta Álvarez, Cristina López, Félix Zapatero, Mario Fabo (UPN TP), Kevin Lucero, Ramón Alzórriz (PSN TP), Irati Jiménez, Oihana Gallo (EH Bildu TP), Pablo Azcona, Blanca Regúlez (Geroa Bai TP), Maribel García Malo (PPN TP), Miguel Garrido (Contigo Navarra-Zurekin Nafarroa TP) eta Emilio Jiménez (Talde Mistoa-Vox).