Nafarroako Parlamentuak, Errefuxiatuen Mundu Eguna dela-eta, CEAR-Errefuxiatuei Laguntzeko Espainiako Batzordearen Urteko Txostenaren aurkezpena jaso du gaur. Dokumentu horren arabera, Espainia Europar Batasunaren azken postuetan dago asiloaren aitorpen-tasari dagokionez (– % 11), "Batasunaren batez bestekoaren oso azpitik".

Horri dagokionez, txostenean jasotzen da asilo-eskaerak nabarmen murriztu direla (– % 13,7), eta, azaltzen denaren arabera, horrek «migrazio-kontrolen indartzeari eta Atzerritartasun Erregelamenduaren disuasio-efektuari» erantzuten dio, ez baitu aukerarik ematen sustraitze-mota desberdinak ebazteko itxarote-denbora zenbatzeko.

Testuinguru horretan kokatzen du CEARek hamarkada batean maila globalean lekualdatutako pertsonen kopuruaren lehen beherakada, 117,5 milioi, 2024an baino % 5 gutxiago. "Mugak kanporatzeko eta nahitaezko itzulerak egiteko etsaitasun-politikak areagotzeari" egozten zaio. Politika horien artean daude Migrazioaren eta Asiloaren Europako Ituna, ekainaren 12tik indarrean dagoena, eta etorkizuneko Itzulerari buruzko Erregelamendua, atxiloaldi luzeak eta hirugarren herrialdeetako deportazio-zentroetarako kanporatzeak aurreikusten dituena, pertsonaren eta herrialdearen arteko aldez aurreko lotura beharrik izan gabe.

Jasotzen denez, lekualdatutako pertsonen bolumen-murrizketa horrek “ez du esan nahi babes-premiak murriztu direnik”; izan ere, “gorantz jarraitzen dute, «mundu osoko gatazken, krisi klimatikoen, indarkeriaren eta eskubide-urraketen ondorioz”.

Nafarroan, 1415 nazioarteko babes-eskari egin ziren 2025ean. Bilakaera hori bat dator estatuaren joerarekin, baita 2026ko lehen hilabeteetan ere, eta ez da interpretatzen sistemaren hobekuntza gisa, “asilo-eskubidea baliatzeko oztopoak areagotzearen ondorio” gisa baizik. Benetako premien eta oinarrizko eskubideak –asko autonomia-erkidegoaren eskumenekoak– egiazki gauzatzearen arteko arrakala, 2025eko urteko txostenean ziurtatzen denez.

Datu bereizirik ezean, Estatuko ebazpenen azterketatik ondorioztatzen da, Nafarroaren kasuan ere, kontrako ebazpenak direla nagusi ( % 42,5), arrazoi humanitarioengatiko baimenen pisu handia ( % 36,8) eta nazioarteko babesa ematearen tasa oso txikia dela.

Horiek horrela, CEARek Espainiako Gobernuari eskatzen dio “ez itzultzeko, asilo-prozedurarako benetako sarbidea izateko eta aitorpen-tasak hobetzeko printzipioa errespetatzea”.

Bestalde, gorroto-delituak % 23,6 igo ziren 2025ean. Nafarroan, Arrazakeriaren eta Xenofobiaren aurkako Arreta Zerbitzuaren arabera, 265 kasu erregistratu ziren.

Juan Ruiz Ardila CEAReko Nafarroako lurralde-koordinatzaileak eta Marina Rodríguez Enriquero abokatuak 2025eko urteko txostenaren azalpena amaitu dute "kalteberatasunari arreta emateko baliabide egonkorrak" aldarrikatuz. Horretarako, "giza eskubideen ikuspegia duten eta gorrotoaren eta diskriminazioaren aurrean erantzuna ematen duten politikak gidatzen jarraitzea" defendatu dute. Adierazi dutenez, harrera-sistemak "lurraldeari lotutako egiturazko errefortzua" behar du, bertan gertatzen baitira gizarteratze-prozesuak, eta "horrek kalitatea, koordinazioa, jarraipena eta baliabide berriak eskatzen ditu".

"Partekatu ditugun datuek eskubideez hitz egiten dute, bizitzez hitz egiten dute, eta pertsonengan eragin zuzena duten erabaki politikoez hitz egiten dute. Une honetan, asilo-eskubidearen mugak birdefinitzen ari dira Europan eta Estatuan, eta, hain zuzen ere horregatik, erakundeen zeregina inoiz baino garrantzitsuagoa da. Nafarroak konponbideen alde kokatzeko gaitasuna du, eskubideak bermatuz eta gizarte bidezkoagoa eta kohesionatuagoa indartuz. Ez gaitezen izan axolagabe errefuxiatuen sufrimenduaren eta oztopoen aurrean; izan ere, horiei erantzuteko moduak definituko du zer gizarte garen", amaitu dute.

Aurretik, Parlamentuko presidente Unai Hualdek egin du CEARen urteko txostena aurkezteko ekitaldiaren sarrera eta ekitaldia testuinguruan kokatu du; hala, Nafarroa "harrera-komunitate" gisa bereizten duen "elkartasunaren eta erantzukizunaren" zentzu nabaria azpimarratu du. Hala egiaztatu dugu premiazko migrazio-krisialdietan. Errefuxiatuak dauden bitartean, harrera ahalbidetuko duten politikak aplikatu beharko ditugu, bai Nafarroan, bai Estatuan. Erakundeok giza eskubide guztien alde lan egin behar dugu pertsona guztientzat", berretsi du.

Ildo horretan, Unai Hualdek poza adierazi du “gatazketatik, jazarpenetatik eta beste indarkeria mota batzuetatik ihes egiten dutenak hartzeko prest dauden herrialde eta gizarteak daudelako. Pertsona horiek ezin dira itzuli, beren identitateagatik, sinesmenengatik edo diskurtsoagatik jazarriak izateko arriskua dutelako. Edo, besterik gabe, gatazka armatuetan edo ordena publikoaren nahasmendu larrietan murgilduta dauden lurraldeak direlako. Hor ditugu Palestina, Libano, Iran, Ukraina, Kongoko Errepublika Demokratikoa eta beste batzuk ", zehaztu du lehendakariak.

Amaiera gisa, eta harrera eta arreta humanitarioko politiken aldarrikapenaren kontrapuntu gisa, Unai Hualdek ohartarazi du migratzaileen aurkako politikak bultzatzen eta/edo aldarrikatzen dituzten eskuin-muturreko taldeen diskurtsoen inpaktuaz. Ameriketako Estatu Batuetan Trump-ekin gertatzen ari dena ikusi besterik ez dago, baina ez dago hain urrun joan beharrik, hemen ere ugari dira” horrelako alegatuak.

Ekitaldiak Fadi Radwa kazetari eta errefuxiatu palestinarraren testigantzarekin jarraitu du. Gaza atzean utzi zuenetik izandako esperientzia kontatu du, eta adierazi du bi urte daramatzala "beldurraren eta itxarotearen artean harrapatuta". Radwak azpimarratu duenez, gaur interpelatzen gaituen gaia "ez da soilik politikoa, sakonki humanitarioa da"; izan ere, "giza duintasuna ezin da mugen, nazionalitateen edo sinesmenen mende egon, giza eskubideak denontzat babestu behar dira, salbuespenik gabe".

Amaitzeko, Nafarroako Errefuxiatuen Batzordeko (CPR) ordezkari Abda Sangarek azaldu du taldea osatzen duten 13 pertsonek egiten duten lana. Haren egitekoa da “errefuxiatuek asiloarekin eta migrazioarekin lotutako espazio pribatu eta publiko guztietan parte-hartze aktiboa izan dezaten zaintzea eta sustatzea”.

Sangarek Nafarroako errefuxiatuen egoerari buruzko beharrizan premiazkoenen berri eman du, zeinak baitira gizarteratze-plan pertsonalizatu bat (PPI) ezartzeko beharra, gizarte-, hezkuntza- eta lanbide-inklusioa errazte aldera, haien gaitasunekin bat datozen baldintzetan, edota gaztelania ikasteko doako ikastaroak eta kulturarteko bitartekotza-zerbitzuak ezartzeko beharra.

Gainera, CPRko ordezkariak azpimarratu du irtenbideak planteatu behar direla errefuxiatuen ongizatea eta osasun mentala hobetzeko, LGTBIQ+ kolektiboko pertsonek dituzten zailtasun espezifikoei erantzuteko, eta neurriak ezarri behar direla etxebizitzaren arazoa konpontzeko eta hezkuntzari eta titulu akademikoen homologazioari lotutako oztopoak gainditzeko.

Ekitaldian izan dira, besteak beste, Cristina López (UPN TPa), Úrsula Pardo, Maite Esporrín (PSN TPa), Eneka Maiz (EH Bildu TPa), Itxaso Soto (Geroa Bai TPa) eta Carlos Guzmán (Contigo-Zurekin TPa).